خبر

سفرفریمانی ها به دیار نعنای کشور

در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ اعضای خانه محیط زیست # همیاران طبیعت شهرستان فریمان در مجموع ششصد کیلومتر پیمایش محیطی در جشنواره نعنا شهرستان بجستان(بخش مرکزی_روستای زین آباد و رضائیه شرکت نمودند)، حضور پر افتخار همشهریان علامه شهید مرتضی مطهری فریمانی (ره) در این رویداد ارزشمند فرهنگی-اقتصادی،اجتماعی آنهم در سال جهش تولید باکه مشارکت مردم مهربان و دوست داشتنی و خیرین و نهادها و ادارات تدارک دیده شده بود فرصتی مغتنم و کم نظیر برای آشنایی با ظرفیت‌های بی‌نظیر این خطه کم برخوردار و تلاش‌های بی‌وقفه مردمان سخت‌کوش آن در تولید نعنا و سایر محصولات کشاورزی بود.

▫️در این رویداد دهیار و بخشداران مرکزی و یونسی و فرماندار شهرستان و رئیس مرکز توانمندسازی ایثارگران شهرستان بجستان و عضو شورای همیار طبیعت آن کهن دیار استقبال و پذیرایی و همراهی بسیار عالی با گروه شرکت کننده شهرستان فریمان داشتند.
❄️گروه شرکت کننده که علی رغم ریسک بالای شرایط اقلیمی در مراسم حضور پیدا کرده بود؛ به نوبه خود و مسئولان برگزاری، خیرین و نخبگان این کهن دیار(کم بارش ترین نقطه در استان) که با طراحی و اجرای این جشنواره مردمی، زمینه را برای شکوفایی و رونق اقتصادی دیارشان فراهم کرده‌اند، سپاسگزاری نمودند.
🔅گروه اعزامی از غرفه ها و دست آوردهای صنایع دستی و ...بازدید و در نماز جماعت روستا شرکت نمود.
دریافت تندیس سومین جشنواره نعنا
توسط گروه اعزامی از فریمان مبدل به خاطره ای فراموش ناشدنی گردید.
🔅مساعدت های خاندان (حاج حسن علیزاده میاندهی)محولات و (دکتر رسول رجایی)بجستان خاطرات شیرین از سفر رویایی بود.

#توانمندسازی#بازدید #شهرستان فریمان#جشنواره_نعنا #بجستان #نعنا #کشاورزی #توسعه_پایدار #ایران #زیناباد #زین_آباد#محیط زیست#همیاران طبیعت#

خبر

جلسه آغازین و افتتاح خانه محیط زیست شهرستان فریمان برگزار شد

🔅جلسه تکریم و تشویق اعضای شورای دوستداران محیط زیست و جلسه آغازین وافتتاح خانه محیط زیست شهرستان فریمان ؛ چهارشنبه مورخ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ با حضور ریاست و همکاران اداره حفاظت از محیط زیست شهرستان فریمان برگزار گردید.تلاوت کلام وحی و استماع تجربه زیسته ها و برنامه ریزی کوتاه مدت و بلندمدت از جمله فعالیت های این رویداد محیط زیستی محسوب می گردد.

تبریک

تکریم و معارفه

🔺مراسم تکریم و معارفه رئیس دانشگاه پیام نور مرکز فریمان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی ؛ در مراسمی که روز دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، با حضور دکتر منظم رئیس دانشگاه پیام نور خراسان رضوی و مدیران ستادی استان برگزار شد خانم دکتر حکمت شاهی ، رئیس جدید مرکز معرفی و از خدمات دکتر صادقی تقدیر به عمل آمد .
دکتر صادقی در حال حاضر در سمت معاونت آموزشی و پژوهشی دانشگاه پیام نور خراسان رضوی مشغول به فعالیت می باشند
https://eitaa.com/razavipnu

روابط عمومی دانشگاه پیام نور خراسان رضوی

برنامه ریزی روستایی

ارغوان فریمانی

خواص درخت ارغوان

قسمت های مختلف درخت ارغوان مانند گل، پوست، ریشه و برگ‌ها خواص دارویی بسیاری دارند. از این گیاه به شکل دم کرده گل و دمکرده پوست ریشه استفاده می‌شود. همچنین خاکستر ریشه گیاه به صورت استعمال موضعی کاربرد دارد.

1. دشمن سنگ کلیه است.
2. تقویت کننده معده و کبد است.
3. کمک به درمان فشار خون و دیابت.
4. خوردن گل های ارغوان نشاط آور است.
5. از بین برنده بخارات.
6. سردی معده را از بین می برد.
7. شربت گل آن رفع خمار کند.
8. ملین و مسهل است.
9. پوست و چوب درخت ارغوان در درمان آبسه و ناراحتی‌های سر مفید است.
10. مقدار ده گرم حل شده ارغوان در شیر گرم به رفع برونشیت کمک می‌کند.
11. خوردن گل‌های تازه ارغوان باعث باز و صاف شدن صدا می‌شود.
12. درمان بیماری‌های مثانه مانند سنگ مثانه از خواص جوشانده ریشه ارغوان است.
13. گل های آن از بین برنده خلط سینه هستند و تنفس را راحت‌تر می‌کند.
14. حرارت قلب و کبد را کم می‌کند و می‌توان گفت حرارت بدن را از بین می‌برد.
15. استعمال موضعی ضماد سوخته گل و ریشه ارغوان باعث بند آمدن خونریزی می‌شود.
16. میزان پنج گرم حل شده آن در آب قبل از غذا برای از بین بردن صفرا بسیار نافع است.
17. برگ‌های جوان گیاه ارغوان خوراکی است و دم کرده آن برای دفع اخلاط موجود در بدن مفید است.
18. مخلوط خاکستر ریشه ارغوان و روغن کنجد برای تقویت ابروها و قطع ریزش آن ها بسیار مفید است.
19. از دمکرده گل ارغوان برای درمان ناراحتی‌های تنفسی مانند سرفه، برونشیت، آسم و تنگی نفس استفاده می‌شود.
20. از گرد خاکستر ریشه این درخت به عنوان مداد ابرو می توان استفاده کرد همچنین این خاکستر مژه‌ها را بلند و خوش حالت می‌کند.
21. نوشیدن جوشانده اجزای مختلف درخت قی آور است یا به عبارت دیگر دم کرده پوست، ریشه و گل ارغوان بسیار استفراغ‌ آور است و به پاکسازی و تنقیه معده و درمان مسمومیت ها کمک می‌کند.
22. برای تهیه دمنوش گل ارغوان کافیست مقدار 8 گرم از آن ها را در یک لیتر آب ریخته و اجازه دهید با حرات ملایم به مدت 10 تا 15 دقیقه دم بکشد.

همیاران طبیعت

مانوریکروزه همیاران طبیعت درشهرستان فریمان (طرح امطار_تکام)
در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ اعضای شورای همیاران طبیعت
پس از توجیه توسط ریاست و کارشناسان محترم اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان فریمان اقدامات ذیل را پیگیری نمودند:
الف_ادای احترام به مقام شامخ شهیدان و ایثارگران روستاهای جامعه هدف
ب_تحویل (بیش از دو هزار) بذر مرغوب ارغون و بادامشک و گلدان به دهیاران روستاهای باغ عباس و ماغو
ج_دیدار با اعضای شورای و معمرین و معتمدین و معلم روستای آق بیل و روستای سنجدک (و بیسوز)و نیاز سنجی واستماع پیشنهادات جهت اجرای طرح امطار و تکام
د_گفتگو با دانش آموزان (دوره متوسطه )همیار طبیعت در روستای التاتو _و بررسی توان های محیطی روستای مورد نظر و مستند سازی
نتایج:
الف_دغدغه اهالی روستاهای آق بیل علیا و سفلی و سنجدک در خصوص راه ارتباطی
ب_پیشنهاد اجرای طرح امطار با بذر و گلدان (زرشک)
ج_نگرانی روستای سنجدک بابت دبی تقریبا صفر قنات
د_نگرانی اهالی روستای آق بیل از نرخ رشد منفی جمعیت روستا و پدیده مهاجرت به حاشیه کلان شهرها
ه_ خسارت های سیل اخیر
و_دیدن گابیون بندی های محدوده
#دهه کرامت
#همیاران طبیعت

تودیع استاد دکتر محسن صادقی محسن آبادی

به استحضار می رساند یکشنبه مورخه ۲۳ اردیبهشت ماه ساعت ۱۰ صبح مراسم تودیع معارفه ریاست جدید مرکز هم زمان با مراسم بزرگداشت مقام معلم ، و صرف نهار برگزار خواهد شد.
اطلاع از رویت پیام و اعلام حضور ، مزید امتنان است...
🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺

جهت اطلاع

‼️همکاران محترم علمی، اداری و شرکتی دانشگاه پیام نور
با سلام و احترام ؛
🔺️کارزاری در فضای مجازی به قصد شیطنت علیه موجودیت و تمامیت دانشگاه پیام نور در حال جمع آوری امضا ست که بطور تلویحی با سیاه نشان دادن اوضاع دانشگاه میخواهند فضایی در جهت ناکارآمد نشان دادن تیم مدیریتی کنونی شکل داده و بوسیله آن فرد خاصی را بعنوان رئیس از خارج دانشگاه زمینه سازی و معرفی کنند.
لذا همکاران گرانقدر ضمن هوشیاری کامل، از امضای این کارزار جداً خودداری نموده و به سایر همکاران عزیز نیز اطلاع رسانی نمایند.

اداره کل روابط عمومی دانشگاه پیام نور

جامعه ایثارگران

نشست هم افزایی شورای اداری استان ها و شهرستان های مرکز توانمندسازی ایثارگران شرق کشور در بهار۱۴۰۳ ، در محل سالن اجتماعات زینبیه مرکز با حضور دکتر رحیمی نسب مدیرکل و دبیر محترم شورای مشاورین وزراء در امور ایثارگران کشور ، حجت الاسلام ثقفی مشاور محترم وزیر اقتصاد ،حجت الاسلام حسن زاده نامقی مدیرکل محترم بنیاد شهید استان خراسان رضوی ، دکتر جواد نجفی ریاست محترم مرکز توانمندسازی ایثارگران شرق کشور و رؤسای محترم مراکز ایثارگران استان ها و شهرستان های شرق کشور و همچنین تعدادی از مسئولین محترم امور ایثارگران ادارات و نهاد ها و سازمان ها در گستره جغرافیایی استان خراسان رضوی از جمله سپاه امام رضا( ع) تامین اجتماعی و اداره راه و شهرسازی و اداره آموزش و پرورش و ... ، برگزار گردید.تلاوت کلام وحی؛ سرود جمهوری اسلامی؛ صلوات خاصه و اجرای هنرمندانه گروه موسیقی همایون و پذیرایی و پرسش و پاسخ و سخنرانی و اقامه نماز جماعت و تقدیر و تشکر با اهدای لوح سپاس جهت تشویق تعدادی ازحضار جمله فعالیت های این رویداد فرهنگی و اجتماعی محسوب می گردد.
🔅قابل ذکر است جناب علی ملول فریمانی (خراسان شمالی_ بجنورد) و حسن صادقی یونسی (مرکز فریمان) در این گردهمایی حضور داشتند.

شورا

🔅تشکیل شوراهای همیار طبیعت برای اولین بار در کشور

به گزارش روابط عمومی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان فریمان؛ تیم پنج نفره به سرپرستی سرکار خانم مهندس مقدسی فریمانی(آنلاین) *و آقایان صاحبی،شاملونیان، پور رضا، صادقی یونسی (شرکت در کارگاه توجیهی) و
در مجمع شوراهای همیار طبیعت استان خراسان رضوی خوش درخشیدند. تلاوت کلام وحی و سخنرانی و ارائه تجربه زیسته ها و پخش مستند و بازدید از نهالستان ایرانی تورانی طرق وتولید نهال در راستای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت# و معرفی چهره های خدوم در عرصه سمن ها و نماز جماعت و پذیرایی ...از جمله فعالیت های این رویداد بزرگ در تاریخ سیزدهم اردیبهشت ماه محسوب می گردد.

مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان با اعلام این خبر گفت: استان خراسان رضوی بیش از 8 میلیون هکتار اراضی ملی دارد که حفظ و حراست از آنها نیازمند مشارکت مردم و همیاران طبیعت است.

فنودی گفت در استان خراسان رضوی حدود ۲۵ هزار همیار طبیعت داریم و همیاران طبیعت نمونه شاخصی از مشارکت خودجوش مردم در بحث احیا و حفاظت از منابع طبیعی هستند .

فنودی با اشاره به شعار سال که جهش تولید با مشارکت مردم است بیان داشت هزینه در امر آموزش و ترویج و فرهنگ سازی سرمایه‌گذاری بلندمدت است چرا که آموزش و ترویج فرهنگ منابع طبیعی موجب پیشگیری و کاهش جرم در حوزه منابع طبیعی و افزایش مشارکت های مردمی می گردد .

فنودی افزود "طرح شورای همیار طبیعت" اولین بار توسط استان خراسان رضوی به دفتر آموزش، ترویج و مشارکت های مردمی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ارائه و مقرر شد این طرح به صورت الگویی در استان خراسان رضوی آغاز و پس از بررسی نقاط ضعف و قوت آن برای اجرا به سراسر کشور ارسال گردد.
#همیار_طبیعت_باشیم
#طرح_مردمی_کاشت_یک_میلیارد_درخت
#شهرستان فریمان

روز معلم

🍃🍂🌺🍃🍂🌺🍃🍂🌺

ای نازنین معلم درد آشنای دهر
تو نور ِحق به ظلمت ِ شام ِ زمانه ای

همچون‌گهر به موزه ی تاریخ یاد ما
دُرّ کلام و گنج سخن را خزانه ای

شیدای شعر توست دلم در کلاس عشق
تو شاه بیت هر غزل عاشقانه ای

در خانه ای ز انجمن خفتگان شهر
تنها تو شمع روشن و بیدار ِ خانه ای

تبعیض نارواست که این روزهای تار
بر روح خسته ات شده چون تازیانه ای

هرکس رسیده قلب ترا بی‌صدا شکست
با هر خیال واهی و با هر بهانه ای

در شام‌جهل و غفلت و کین صبح ِروشنی
خورشید بی غروب و مَه جاودانه ای

با تو جوانه می‌زند اندیشه ی بهار
مِهرت بَرَد به اوج فلک هر جوانه ای

نازت خریده اند همه قدسیان عرش
در پیشگاه حضرت حق ، نازدانه ای

از دید فضل و علم ، چو دریای بیکران
از هر طرف که می‌نگرم بیکرانه ای

چون‌کوهی از غرور و شکوه و جلال و فخر
ما را همیشه تکیه گه و پشتوانه ای

هر جا که دست مهر طلب کرده ام ز غیر
بی ادعا تویی که به‌ سویم روانه ای

بعد از خدا به تربیت روح آدمی
تنها تویی که همچو خدای یگانه ای

جُستم نشانه ای ز رسولان کوی دوست
گفتند زان میانه تو تنها نشانه ای

برخوان سرود مهر و وفا را که تا ابد
تو عندلیب خوش نفس این ترانه ای

از آشیان خویش فرود آ به قلب ما
تو مالک همیشه ی این آشیانه ای

جانم فدای آن دل پاکت معلمم
تا زنده ام تو در دل من جاودانه ای
تا زنده ام تو در دل من جاودانه ای

#رضاابراهیمی
🌺
🍂🌺🍂
🍃🍂🌺🍃🍂🌺🍃🍂🌺🍃🍂🌺🍃🍂🌺

https://eitaa.com/fakhrabadnevvs

تکنیک ایرانی

تکنیک های ایرانی و بومی ؛آسیاب های آبی (شهرستان فریمان_بخش قلندرآباد* با تاکید بر سفید سنگ)

پژوهشگران: دانشورحسن صادقی یونسی(رشته جغرافیا )
استاددکتر علی اصغر مریدی فریمانی
(گروه زمین شناسی )
علی شاملوئیان(عضو جامعه مهندسین معدن خراسان )
مهندس صادق توکلی فریمانی(پیشکسوت اداره دامپزشکی خراسان رضوی)
✨قسمت اول
در تاریخ دهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳
برای فعالیت و رویدادی علمی و تخصصی بسوی محدوده ارتفاعات سفید سنگ و طبق سر(حسین زاده ) عزیمت نمودیم. طبق مطالعات میدانی و اسنادی و نظر استاد دکتر مریدی ،کلاته طبق سر( حسین زاده ) مرز گسلی بین رخساره های رسوبی شیلی ائوسن و پالئوسن و قدیمی تر و رخساره های دگرگونی شیستی و بقایای پوسته اقیانوسی دگرگون شده پالئوتتیس بود.اما وجود چندین آسیاب توجه ژئوتیم را به خود مشغول نمود.با توجه به تماس تلفنی با استاد محمدصولتی قدمت آنها لااقل ۱۵۰ سال تخمین زده شد.
شهرستان فریمان را میتوان قطب آسیابهای آبی خراسان رضوی دانست؛ در امتداد رودخانۀ پراکنده و فعّال بودند، تا آنجا که حتی از شهرها و روستاهای اطراف و اکناف نیز جهت آسیاب گندمها و سایر غلاتشان به این دیار گسیل میشدند.

اما به نظر میرسد که قدمت این آسیابهای آبی به دوره قاجاره و پهلوی اول می رسد. در بررسی و مطالعۀ مکانیزم و سازوکار آسیابهای آبی این شهرستان یا شیوۀ کار آنها از قدیم الایام تاکنون، با وجود آنکه تمام آسیابها در راستای رودخانۀ و نهرها (که غالباً از سرچشمه نشأت میگرفت) و کنارۀ آن قرار داشتند، لیکن برای به حرکت درآوردن چرخ آب یا توربینهای چوبی آسیاب، از جریان آب آن رودخانه استفاده نمیگردیده است، بلکه از تکنیک سرعت آب یا جریان و فشار نیروی آب انهاری که بوسیلۀ کانالهایی که به سمت چاهک یا تنورۀ آسیاب هدایت میگردید، بهره میگرفته اند. بنابراین به این نوع آسیابها «تنوره ای» یا «پَرّی» میگفته اند. در حقیقت، تمام آسیابهای آبی شهرستان فریمان و خصوصا دهستان سفید سنگ(و شهر سفید سنگ) از نوع تنوره ای با چرخاب افقی بوده اند؛ بدین نحو که آب نهر یا رود از کانال یا جدولی دست ساز وارد مخزنی عمودی و استوانه ای شکل موسوم به چال، چاهک یا تنوره میشد و بعد از عبور از مجرایی که در انتهای این حفره قرار داشت، با فشار به پروانه های چوبی اما تخت چرخاب یا توربینی که موازی با سطح زمین قرار داشت، برخورد میکرده باعث چرخیدن آن میشده است. سپس این نیروی محرکۀ حاصل از گردش توربین، از طریق یک محور عمودی فلزی به سنگ بالایی یا رویین آسیاب منتقل و باعث حرکت آن روی سنگ آسیای زیرینی که همواره ثابت بود، میشد. بدین ترتیب طی این روند، انرژی آب به انرژی مکانیکی تبدیل میگردید. ترتیب و مراحل کار این نوع آسیاب آبی در تصاویری که در انتهای گزارش آمده، نشان داده شده است.

ادامه مطلب(قسمت دوم)
🔅بطور کلی، در بررسی ساختار و مکانیزم آسیابهای آبگَرد سفیدسنگ و روش کار آنها، در ذیل به چند بخش از مهمترین و اصلیترین قسمتهای تشکیل دهندۀ این آسیابها و ویژگی آنها اشاره میکنیم:

❄️- «کانال یا جدول سرآب»، که وظیفۀ انتقال آب از رودخانه یا نهر به حوضچۀ چاهک یا تنوره را دارد. این کانالها غالباً بصورت دست ساز و مصنوعی هستند که با جداسازی یا انشعاب نهر یا جوی آب از رودخانۀ اصلی یا نهری بزرگتر به سمت چاهک آسیاب امتداد مییابند. سابقاً در سفیدسنگ گاه از یک کانال سرآب با دو چاهک مجزا هم میتوانستند آب مورد نیاز دو آسیاب آبی را تأمین کنند، که البته این بسته به شدّت فشار و حجم آب یا به قولی پُرآبی نهر داشت. اگر اشتباه نکرده باشیم یک نمونه از این نوع آسیابهای در محدوده شهر فریمان و دیگری در روستای کته شمشیر علیا یا موردی در روستای اقرعلیا و نیز روستای هفت آسیاب؛ و....وجود داشته است.

❄️- «چاهک، چال یا تنوره»، که کار آن انتقال آب از سطح بالا به پایین است. چاهک یا تنوره بصورت استوانۀ عمودی و مدوّر شکل است که در زمین کنار آسیاکده میسازند و آبی که از کانال سرآب و از بالا به داخل آن میریزد را جمع کرده به مجرا یا بُنی که در انتهای دیوارۀ آن قرار دارد و به آبراهی شیب دار، که رفته رفته باریکتر و تنگتر میشود، هدایت میکند، و پس از خارج شدن از این آبراه، با فشار به پره های چرخ آسیاب برخورد کرده باعث چرخش و حرکت آن میشود.

❄️- «چرخاب»؛ رکن اصلی هر آسیاب یک چرخ چوبی است که با نیروی آب میگردد. چرخاب (یا همان توربین آب) که گاه به آن «پَر» هم میگویند، به سنگ رویین آسیا وصل است و آن را میگرداند. چرخاب محوری استوانه ای دارد که در یک سر آن نوکی فلزی و بر سر دیگرش میله ای آهنی فرو شده و پرّه هایی از جنس چوب اما تخت به سطح دور آن وصل است. در تمام آسیابهای بخش فلندر آباد با بخش مرکزی و خصوصا دهستان سفید سنگ، چرخاب را بصورت افقی یا موازی با سطح زمین در گذر آب قرار میدادند.
چرخاب افقی محوری قائم دارد که پرّه ها به‌طور افقی در شکافهای مایل روی آن فرو رفته و محکم شده است. این چرخاب زیر سنگهای آسیا کار گذاشته میشود. طرز قرار گرفتن چرخاب چنین است که نوک فلزی سر پایین محور در سوراخ سنگی که بر کف آب قرار داده شده، فرو میرود و میلة آهنی سر بالای آن از میان سنگ ثابت زیرین آسیا میگذرد و در گلوی سنگ گَردان آسیا محکم میشود.

ادامه مطلب_ قسمت سوم

❄️- «سنگهای آسیاب یا آسیا»، که شامل دو بخش سنگ آسیای زیرین (زیری) و سنگ آسیای رویین (رویی) هستند. در حقیقت در این نوع آسیابها، سنگ زیرین همیشه ثابت است و (همانطور که گفته شد) سنگ رویین توسط نیروی وارده یا محرکۀ چرخاب از طریق محوری عمودی از جنس فلز که سر آن به وسط این سنگ و انتهای آن نیز به مرکز چرخاب متصل میشود، میچرخد. گندم یا غلّه نیز از داخل مخزن و از طریق وسیله یا ابزاری شبیه ناوادان به منفذ یا سوراخی که در مرکز سنگ آسیای رویین تعبیه شده، به میان دو سنگ آسیا هدایت و بر اثر حرکت سایشی این سنگها، به آرد تبدیل میشود. آسیابهای آبگرد تنوره ای دارای قسمتهای بهم پیوستۀ دیگری نیز هستند که توضیح آنان با توجه به تخصصی و نیز مفصّل بودنشان، مقال دیگری میطلبد. قابل ذکر است در محدوده اقرعلیا و حوالی سد فریمان و اقرسفلی به کرات سنگ های آسیاب دسترنج پیشینیان در بازدیدهای میدانی مشاهده شده است.

اما در ادامۀ بحث، این سؤال در ذهن خواننده پیش می آید که چطور ممکن است نهری مانند آنچه در حومه سفیدسنگ است با حجم کم آب و پتانسیل و شدّت نیروی کمتری نسبت به رودخانۀ اصلی، بتواند چنین سنگ وزین و عظیمی را به حرکت درآورد؟ در این رابطه نقش مؤثر و کارساز چاهک یا تنوره دیده میشود؛ بدین صورت که فضا و دیوارۀ چاهک (یا همان محفظه یا مخزنی که از سقوط آب به آن، انباشته و جمع شده)، آب را از طریق آبراه یا مجرای باریکی (که قبلاً توضیح آن داده شد) انتقال داده، بر فشار، سرعت و وزن آن افزوده، و پس از برخورد به پروانه های چوبی توربین، آن را به حرکت درمی آورد؛ درست مثل اینکه هر چقدر پهنای رودخانه عریضتر باشد، از شدّت سرعت و فشار نیروی آب آن کاسته میگردد، اما هرچه به عرض باریک و تنگ آن میرسیم، بر حجم و انباشتگی آب رودخانه و شدّت جریان و فشار و نیروی زیاد آن افزوده میشود. این مثال هم برای چاهک یا تنوره نیز صدق میکند: «افزایش حجم، فشار، سرعت و شدّت نیروی برخورد آب به پره های توربین». به همین خاطر است که یک آسیابان با توجه به نوسان آبدهی یا در اصطلاح عامیانه، کم آبی سال( اصطلاحا سال مست نیامده) ، که قطعاً در شدّت فشار یا کم شدن حجم و جریان آب تأثیر داشته است، به بهره گیری از شیوۀ تنوره ای و کار گذاشتن توربین افقی و موازی با سطح زمین جهت آرد کردن گندم و هر نوع محصول مورد نظر خود ترغیب و مایل شد. البته میتوان چنین فرض کرد جدا از نوسان آبدهی برخی از چشمه های آهکی و انهار و نتیجتاً کم شدن جریان آب، در مواقعی هم آبیاری نامناسب و غیراصولی کشاورزی و مسائلی دیگر (فرضاً خشکسالی)، گاه تا حدودی موجب مسکوت ماندن یا رکود و از حرکت باز ایستادن موقت یا چند روزۀ آسیابها نیز میشد.

با تمام این توضیحاتی که داده شد، باید این نکته را هم اضافه کرد که با ورود تکنولوژیهای پیشرفته و روز دنیا به کشور و ظهور آسیابهای موتوری یا صنعتیِ دارای تجهیزات مدرن، آسیابهای آبی سنّتی شهرستان و بخش و خصوصا سفید سنگ از رونق و فعالیّت افتاده به تدریج متروکه و مخروبه شدند و برخی افراد ناآگاه مبادرت به حفاری در محدود این اثر و تکنیک فاخر کهن دیار سفید سنگ نموده اند. به همین دلیل متأسفانه د آسیابهای آبی قدیمی اکثر از بین رفته اند وبعضا چیزی جز نام و خاطره ای باقی نمانده است و آن تعداد اثر برجا مانده منتظر نگاه مهربان دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی هستند. امید است با حمایت مسئولین و مساعی بخش خصوصی، در آینده ای نه چندان دور، شاهد احیا و بازسازی تعدادی از این آسیابها (که هنوز اندک ویرانه و اثری از آنها باقیست) و در نتیجه، ثبت ملی این آثار تاریخی شهرسفیدسنگ و بخش قلندرآباد و بخش مرکزی، و به دنبال آن، چشم اندازی روشن و زیبا جهت توسعۀ پایدار اقتصاد گردشگری در شهرستان فریمان باشیم. در حقیقت، بازسازی این آسیابها علاوه بر آنکه شهرستان فریمان را مجدداً به عنوان یکی از شهرهای مهم دارای آسیابهای آبی در کشور و جهان میشناساند، میتواند پتانسیلهای جذب گردشگر در این شهرستان پربرکت را نیز فراهم سازد.
▫️Iranian and local techniques; water mills .

حرفه های پیشینیان

این تصویر مربوط به "سنگ جواز" یا همان "سنگ اسیاب بندو" یا "روغن گیری کلزا" است این اثر تاریخی بسیار قدیمی بوده و تنها اطلاعاتی که در دسترس هست اینست که مردم روستاهای فریمان از حدود ۷۰ سال پیش به قبل از آن برای روغن گیری کلزا و دیگر دانه های روغنی برای مواردخوراکی یا چراغ موشی (یا پیه سوز ) استفاده می کردند. گمان آن می روداین سنگ گران بها نیز مانند اسیاب قدیمی توسط استادکارهای بومی ساییده و ساخته شده باشد.
در تاریخ نهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳
ژئو تیم (مرکز فریمان شناسی)" سنگ آسیاب بندو" در قلعه ویرانه چشمه جلال و روستای زیبای قپق تاز را از نزدیک مشاهده کردند.البته در روستا کته شمشیر علیا و چرم و ....(حتی در بومگردی شهر نسر)مشابه این پدیده رویت گردید و احتمالا جنس سنگ در مورد چشمه جلال و قپق تاز متفاوت بود.ژئو تیم از روستای کلاته میرحسن
و روستای شکرتو و قپق تاز و محدوده قلعه و استحکامات تاریخی چشمه جلال بازدید نمودند.
الف_مستندسازی
ب_گفتگو با اهالی در عرصه کشاورزی و دامداری و معدن ...و احوالپرسی از یکی از ایثارگران
ج_ مشاهده معیشت و کیفیت زندگی اهالی
د_ تاثیرات بارش های اخیر
ه_بررسی مهاجرت (تبعید در دوره پهلوی )به اطراف کلاله
از حضور سبز:
۱_مهندس صادق توکلی فریمانی
۲_جناب سروان هلال فریمانی
۳_استاد محمد پوررضا
با تشکر از جناب رضا جاغوری(برادر محترم شهید و رزمنده دفاع مقدس)
حاج آقا عباسعلی علیپور
تنظیم گزارش: حسن صادقی یونسی

۷ اردیبهشت

ریاست مرکز توانمندسازی ایثارگران شهرستان فریمان بهمراهی عضو جامعه مهندسین معدن خراسان رضوی ازاقتصاد مقاومتی مرندیز کهن
بازدید نمودند.روستای مرندیز از جهت سیمای کالبدی و فیزیکی و منابع انسانی پیشرفت مطلوبی داشته است.
ساکنین این خطه به سخت کوشی و تاب آوری و ذهن خلاق شهره اند.
تاکنون فعالیت های مرغداری و قالی بافی و سایر بخش ها مورد توجه اهالی بوده اند .با راهنمایی آقای محمد حیدری توان ها و ظرفیت های
گردشگری و صنایع دستی و میراث فرهنگی به نحوه مطلوب تری به این عزیزان معرفی گردید.در نشست هم افزایی تخمین سن و جنس کانی های کارگاه و کشف حیرت انگیز فسیل(سنگواره)براکیپود مربوط به ۴۱۰ میلیون سال فعالیت دانشجوی رشته گردشگری ساکن مرندیز را جلوه بیشتری داد.قدر مسلم جوانان و نوجوان ساکن این کهن دیار درصورت در اختیار داشتن فرصت های مناسب مطالعاتی و پژوهشی دست آوردهای بیشتری به مام وطن تقدیم خواهند نمود.ژئوتیم مذکور به شهدای این خطه ادای احترام نمود و جهت بازدید از بومگردی در حال ساماندهی روستای میاندهی مرندیز را ترک نمود.قابل ذکر است بازدید از آثار تاریخی و مقبره منسوب حضرت یونس(ص)و ادای احترام به شهید گمنام و شهدای ارجمند شهر یونسی و شرکت در نماز جمعه از دیگر برنامه های سفر یکروزه عزیزان محسوب می گردد.

سرقایه روستای نمونه گردشگری

❄️نمدمالی (همسایگان فریمان) در روستای سرقایه
در تاریخ ششم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳
"ژئو تیم فریمان" شامل افراد مشروحه ذیل از نزدیک فعالیت نمدمالی روستای ۵۰۰ خانواری سرقایه را نقد و واکاوی نمودند.
۱_حسن صادقی یونسی(پژوهشگر جغرافیا)
۲_علی شاملوئیان(عضو جامعه مهندسین معدن خراسان)
۳_محمد پوررضا(پژوهشگر هنر_ عضو انجمن عکاسان ایران)
۴_علی پوررضا(دانش آموز سال دهم علوم تجربی)
در گذشته کلاه مالی و نمد مالی در شهرستان فریمان فعال بوده است.همیشه دوست داشتیم از نزدیک این فعالیت را ببینیم.حالا با راهنمایی جوانی مهربان(جناب قهرمان) و (جناب ترابی) با فردی هنرمند و پیشکسوت آشنا شدیم.
سید حسن عزیزی(عرب زاده)، یکی د از نمدمالان قدیمی روستای سرغایه، است. از او می‌خواهیم مراحل نمدمالی را برایمان بگوید. دستگاه کوچک حلاجی اش را روشن می‌کند و می‌گوید: اول باید پشم حلاجی بشود.
غوغای بپا می شود، بعد با «کِلک» که نوعی جارو با سیخ‌های درشت است پشم را روی حصیر می‌ریزیم و با آب و صابون خیس می‌کنیم تا به هم بچسبَد.البته حصیر از "جنس لوخ"گرانقیمت، جای خودش را به زیر اندازهای پلاستیکی داده است.
بعد پشم را با کمک حصیر لول می‌کنیم و یک ساعت می‌گذاریم در دستگاه بماند. دستگاه در هر ثانیه یک ضربه به پشم‌ها می‌زند، بعد از یک ساعت که نمد تا حدودی شکل می‌گیرد می‌گوییم مرگش تمام شد. بعد باز می‌کنیم تا کمی شمال بخورد (باد بخورد) و خشک شود.(دستگاه را به احترام که از راه دور آمده بودیم روشن می کند، سروصدای قابل توجهی دارد... می گوید : اگر لباس چوپانی باشد در این مرحله باید جلو و آستین هایش را بدوزیم. این نمد را دوباره فردا آب و صابون می‌زنیم و در دستگاه می‌گذاریم. هر نیم ساعت که در دستگاه ماند بیرون می‌آوریم، شانه به شانه می‌کنیم و به آن ضربه می‌زنیم و دوباره در دستگاه می‌گذاریم. بعد از حدود ۵ ساعت ضربه خوردن نمد درست می‌شود.

با کمی تحقیق و گفتگو متوجه می شویم دستگاه ، تولید را زیاد کرده، اما تقاضا را نه.
به گفته سیدحسن عزیزی هیچ وقت نمد ساخته شده با دستگاه با اینکه فشار و ضربات بیشتری به پشم وارد می‌کند به کار دست نمی‌رسد. او می‌گوید آب هیچ وقت از نمد دستی رد نمی‌شود، اما از نمد ساخته شده با دستگاه رد می‌شود. (با خودمان می اندیشم چقدر با صداقت و رک صحبت می کند) قدیم چوپان‌ها کنار آستین‌های لباسشان کبریت و هیزم می‌گذاشتند تا خشک بماند، اما حالا نمی‌توانند چنین ریسکی بکنند. با این حال به عقیده او اگر پای دستگاه باشی و تعداد ضرباتش را مدام با دست تنظیم کنی می‌توانی به کیفیت کار دستی نزدیک شوی.
دستگاهی شدن نمدمالی گرچه مزایای بی شماری داشته، اما باعث شده میزان تولیدات نمد خیلی بیشتر از تقاضای بازار شود و نبود مشتری و البته خلاقیت در کار باعث شده نمد‌ها روی دست نمدمالان بماند و کارگاه‌ها یکی بعد از دیگری تعطیل شوند.
پیش‌تر‌ها قوچان قطب نمدمالی خراسان بود، اما حالا چند سالی است که سرغایه از قوچان سبقت گرفته است. با این حال خودشان معتقدند اصل نمدمالی مال ترکمن هاست. کسی نمی‌داند اولین بار کی نمدمالی در سرغایه شروع شد، اما چیزی که از پدربزرگ هاشان شنیدند این است که از زمان ترکمن تازی، ترکمنان افرادی را از سرغایه به اسارت بردند و آنجا وادار به نمدمالی شان کردند.آن‌ها بعد از رهایی این هنر را با خود به سرغایه آوردند و آن را اشاعه دادند. محسن اکبری از معتمدین روستا؛ یک قدم هم پیشتر رفته و معتقد است حتی اسامی این روستا و روستا‌های اطراف هم احتمالا برگرفته از واژگان ترکمنی است: «غیه در زبان ترکمنی به معنای کوه و بلندی است و روستای ما هم، چون روی بلندی است به سرغایه مشهور است. روستا‌های اطراف هم مانند: قره چای، لیلا جق، آلما جق همه ریشه ترکمنی دارند.البته پژوهشگران دلسوز در این خصوص بررسی بیشتر خواهند نمود.
📚نتایج:
آقای صادقی یونسی معتقد است نرخ رشد روستا گویای رشد جمعیتی مناسب بوده است و از سوی دانش آموزان بیشتر و بیشتر شده اند.
مجاورت با مناطق بسیار خوش آب و هوا و پرجمعیت مانند مشهد و نیشابور و فریمان ...وجود اقامتگاه(اکولوژ) را قابل توجیه می داند.
با عنایت به ایده پردازی استاد محمد پوررضا کارهای از جنس نمد بجز "کپنک" ...بر بقای این یادگار کهن گذشتگان موثر است.
از دیدگاه جناب مهندس شاملو توجه بیشتر به بهره برداری از معادن درآمدهای جانبی برای روستاییان فراهم آورد.

بازدید

فسیل گردشی در مشرق کپه داغ

🌍فسیل گردشی و دیرینه شناسی در مشرق کپه داغ
در تاریخ ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ ژئوتیم فریمان متشکل از:
۱_ استاد دکتر علی اصغر مریدی فریمانی(گروه زمین شناسی)
۲_جناب مهندس علی شاملوئیان
(جامعه مهندسین معدن خراسان )
۳_دانشور گرامی حسن صادقی یونسی (پیشکسوت دانشگاه پیام نور )

سازند مزدوران از سازندهای زمین‌شناسی ایران در کپه‌داغ با سن ژوراسیک پسین است. مقطع نمونه و نام این سازند از تنگ مزدوران، واقع در بستر کشف‌رود (مشرق کپه‌داغ) گرفته شده است. از نظر سنگ‌شناسی شامل آهک ضخیم‌لایه تا ماسیف به رنگ روشن، آهک دولومیتی متخلخل و دولومیت است که ضخامت آن در برش الگو حدود ۵۰۰ متر است ولی به طرف جنوب شرقی به سرعت کاهش می‌یابد، به نحوی که سرانجام رخساره‌های مشابه سازند شوریجه (ماسه‌سنگ‌ها و سنگ‌های قرمز تخریبی و سنگ‌های تبخیری) جانشین آهک و دولومیت‌های مزدوران می‌شود، ولی به سمت شمال غرب، ضخامت آن افزایش می‌یابد و نزدیکی شهرک سیرزار ضخامت آهک مزدوران به ۱۴۰۰ متر می‌رسد.
☀️سازند مزدوران در مقطع نمونه، بدون دگرشیبی واضحی بر روی سازند کشف‌رود (شمشک) قرار می‌گیرد و به وسیله رسوبات تخریبی قرمز رنگ سازند شوریجه پوشیده می‌شود. بر اساس فسیل‌های موجود، سن این سازند، آکسفوردین ـ کیمریجین (ژوراسیک پسین) تعیین شده است. سازند مزدوران تا اندازه‌ای با آهک لار در البرز مرکزی و آهک اسفندیار در طبس معادل است.
☀️پژوهشگران در محدوده روستای زلوغال و دریاچه بزنگان و نیز محدوده های دیگر نظیر مزداوند موفق به رویت سازندهای متفاوت و برخی از فسیل ها شدند.بطور مثال سنگواره(فسیل)با قدمت ۱۷۰ میلیون سال قبل از این قبیل است.پدیده های ژئوموفولوژیکی شامل اشکال ناهمواری تافونی(لانه زنبوری) ، آبکندها، گالی ها، فرسایش پاگاوی ...مورد بررسی و واکاوی قرار گرفت.پژوهشگران در بخش مزداوند علی رغم وجود پیشینه تاریخی و وجود آثار تاریخی؛ و وجود دریاچه بزنگان و غارهای زیبای مزداوند و بزنگان و خصوصا فسیل گردشی(ژئو توریسم)می توان بخشی از صنعت توریسم را فعال تر از گذشته نمود.

رویداد و فعالیت جدید

🔅تاثیر مجتمع کشت و صنعت عبدالرضا خزاعی رفیع در توانمندسازی مناطق روستایی.
یک خانواده کشاورز با قدمت حداقل چهار نسل فعالیت تولیدی خودش را در زمینه کشاورزی و دامداری با هدف تولید و سود دهی به مصرف کننده و تولید کننده در روستای احمدآباد خزاعی در منطقه جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه و در نزدیکی خوشه ای از روستاهای دهستان بالابند بخش مرکزی شهرستان فریمان متمرکز کرده است.و به نوعی بصورت مستقیم و غیر مستقیم اشتغالزائی بالایی در نواحی روستایی دو شهرستان و متعاقبا در گستره جغرافیایی استان پهناور خراسان رضوی و ...داشته است.
عشق به کار، اهداف انسان دوستانه، احترام به علم، همکاری با اساتید و پژوهشگران، ارق ملی و میهنی، حفظ محیط زیست و تولید با کیفیت، رشد این مجموعه را در برداشته بطوریکه امروز با افتخار می توان اعلام کرد اگر کاری انجام شده بی اغراق در سطح بهترین ها در کشور و منطقه بوده است.
در تاریخ دوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ مدیران توانمندسازی شهرستان های فریمان و تایباد گفتگوی با مهندس "محمد صادقی شاهرخت " مدیر اجرایی دامپروری کشت و صنعت احمدآباد خزاعی داشتند.مهندس صادقی در خصوص گاوداری گفت: یک واحد گاوداری ۱۲۰۰ راسی نیز در این مجموعه احداث شده که از کود دامی آن برای اصلاح خاک مزرعه و خاک ورزی استفاده می شود.

کیفیت مطلوب شیر تولید شده در گاوداری خزاعی آن را جزو معدود تولید کنندگان شیر خشک نوزاد در سطح کشور قرار داده است. گاوداری مجموعه موفق به کسب عنوان گاودار نمونه کشور در سال ۹۵ و نمونه استان در سال ۹۴ شده است و رشد کارآمد آن مورد تحسین همگان قرار گرفته است.وی افزود،این فعالیت در فضای ۲ هزار هکتاری صورت می گیرد و روزانه ۵۰ تن شیر تولید می گردد.در بخش دام سبک(گوسفند داری)حدودا ۲۰ هزار راس گوسفند در مجتمع نگهداری می گردد که بعًضا از چراگاه ها و مراتع شهرستان فیض آباد و سرخس ‌‌‌... بعنوان چراگاه استفاده می شود.مهندس صادقی به تولید بذر سیب زمینی اشاره نمود و گفت با دستگاه های مکانیزه بزرگترین تولید کننده بذر سیب زمینی کشور هستیم.
ایشان افزودند: در بخش دامپروری (دام سبک و سنگین) حدودا ۲۰۰ نفر و در بخش زراعت(کشاورزی) ۱۵۰ نفر اشتغال بکار دارند.حدودا روزی ۱۵۰ کارگر روزمزد در مجتمع کشت و صنعت خزاعی مشغول فعالیت هستند.مجتمع کشت و صنعت عبدالرضا خزاعی در محدوده جلگه رخ و دهستان بالابند سبب ایجاد فرصت های جدید و تغییر چشم اندازهای روستایی و توانمندسازی روستایی گردیده است.
🌟قابل ذکر است آقایان حسن صادقی یونسی و برات کلثومیان
از نزدیک فعالیتهای مختلف دامپروری و کشاورزی را مشاهده نمودند و از توضیحات کارشناسان بهرمند شدند.
☀️فاصله شهر فریمان تا این مجتمع حدودا ۴۲ کیلومتر می باشد.
☀️روستاهای احمد آبادخزاعی و آق کمر علیا و سفلی و زیارت و کلاته حاج عظیم و چهاربست باغ و بره خور و قاسم آباد و... در نزدیکی مجتمع کشت و صنعت قرار دارند.
☀️همانگونه که ذکر شد مجتمع خزاعی در صنعت دام کوچک نیز فعالیت می کند و با تلقیح مصنوعی و استفاده از اسپرم گونه های خارجی با حفظ کیفیت گوشت گوسفند ایرانی اقدام به تثبیت ژن چند قلو زایی در پایه نژاد دام ایرانی نموده است.
مجتمع کشت و صنعت ، با بکارگیری علم تغذیه سالیانه بیش از ۲۵۰ تن گوشت درجه یک تولید می کند.
☀️فعالیت مجتمع در بخش کشاورزی علاوه بر آنچه ذکر شد برمی گردد به نسل اول با قدمتی بیش از یک و نیم قرن که با احداث یک رشته قنات و روستا به نام قره داش معروف به احمدآباد خزاعی ، فعالیت کشاورزی و دامداری خود را آغاز کرد.اکنون مزرعه ی مجتمع در سطح ۲۴۰۰ هکتار از اراضی جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه با محوریت تولید سیب زمینی بذری، زعفران، گل محمدی، گندم و جو فعالیت می کند.
☀️ همزمان با روز جهانی زمین پاک
این رویداد علمی و پژوهشی صورت گرفت.
☀️گروه از مجتمع پرورش اسب آریاسپ فریمان نیز بازدید نمود و مهندس رضا عزیزی(کارآفرین و نویسنده) توضیحات تخصصی ارائه نمود.

سنگ صبور ساکنین روستا باید بود